تنیس البو چیست؟

تنیس البو یا Tennis Elbow نوعی درد در قسمت بیرونی آرنج است که معمولاً به مشکلات و تحریک تاندون‌های عضلات ساعد در محل اتصال آن‌ها به قسمت خارجی آرنج مربوط می‌شود. نام پزشکی این وضعیت لترال اپی‌کندیلیت (Lateral Epicondylitis) است.

با وجود نام «تنیس البو»، برای ابتلا به این مشکل لازم نیست تنیس بازی کنید. حرکات تکراری مانند گرفتن محکم اشیا، چرخاندن مکرر مچ، کار با ابزار، باغبانی، نقاشی، برخی فعالیت‌های دستی و حتی بعضی فعالیت‌های طولانی با کامپیوتر می‌توانند علائم را ایجاد یا تشدید کنند.

در بسیاری از افراد، مشکل به‌تدریج ایجاد می‌شود و نمی‌توان یک حرکت یا آسیب مشخص را به‌عنوان شروع بیماری تعیین کرد.

 

فهرست مطالب

• تنیس البو چیست؟
• علائم تنیس البو
• علت تنیس البو چیست؟
• چه کسانی بیشتر به تنیس البو مبتلا می‌شوند؟
• تفاوت تنیس البو و گلف البو
• تشخیص تنیس البو
• درمان تنیس البو
• درمان خانگی
• تمرین‌های تنیس البو
• آیا آرنج‌بند مفید است؟
• تزریق برای تنیس البو
• آیا تنیس البو به جراحی نیاز دارد؟
• چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
• سؤالات متداول
• نتیجه‌گیری

علائم تنیس البو

مهم‌ترین علامت تنیس البو، درد در قسمت خارجی آرنج است. این درد ممکن است به سمت ساعد نیز امتداد پیدا کند.

علائم رایج عبارت‌اند از:

• درد در قسمت بیرونی آرنج
• حساسیت هنگام لمس قسمت خارجی آرنج
• انتشار درد به سمت ساعد
• درد هنگام گرفتن اشیا
• درد هنگام بلند کردن وسایل
• درد هنگام چرخاندن مچ و ساعد
• ضعف هنگام گرفتن اشیا
• دشواری در انجام بعضی حرکات دست و مچ
• گاهی مشکل در صاف کردن کامل آرنج

کارهای ساده‌ای مانند باز کردن درِ بطری، چرخاندن دستگیره در، گرفتن فنجان، استفاده از ابزار یا بلند کردن وسایل می‌توانند درد را بیشتر کنند.

شدت درد در افراد مختلف متفاوت است. بعضی افراد فقط هنگام استفاده از دست درد دارند، در حالی که در موارد شدیدتر درد ممکن است در حالت استراحت نیز احساس شود.

آیا بی‌حسی دست از علائم تنیس البو است؟

بی‌حسی و گزگز انگشتان معمولاً علامت معمول تنیس البو محسوب نمی‌شوند. اگر درد آرنج همراه با بی‌حسی یا گزگز دست و انگشتان باشد، ممکن است علت دیگری مانند درگیری عصب مطرح باشد و بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.

علت تنیس البو چیست؟

تنیس البو معمولاً با استفاده مکرر و افزایش فشار روی عضلات و تاندون‌های ساعد ارتباط دارد. حرکات مکرر گرفتن، کشیدن، بلند کردن یا چرخاندن ساعد می‌توانند به تاندون‌های متصل به قسمت خارجی آرنج فشار وارد کنند.

این مشکل فقط در ورزشکاران ایجاد نمی‌شود. برای مثال، فعالیت‌های زیر ممکن است فشار زیادی به این ناحیه وارد کنند:

• تنیس و ورزش‌های راکتی
• باغبانی
• نقاشی
• کار با پیچ‌گوشتی و ابزار دستی
• کارهای ساختمانی
• خیاطی
• کارهای دستی تکراری
• استفاده طولانی از ماوس یا انجام فعالیت‌های تکراری با دست

گاهی نیز تنیس البو پس از افزایش ناگهانی حجم فعالیت ایجاد می‌شود؛ برای مثال فردی که مدت زیادی فعالیت ورزشی یا کار دستی نداشته، ناگهان فعالیت سنگینی انجام می‌دهد.

چه کسانی بیشتر به تنیس- البو مبتلا می‌شوند؟

این عارضه می‌تواند برای هر فردی اتفاق بیفتد، اما در افراد میانسال شایع‌تر است. NHS بازه سنی ۳۵ تا ۵۴ سال را از گروه‌هایی می‌داند که این مشکل در آن‌ها بیشتر دیده می‌شود.

عوامل مؤثر می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• فعالیت‌های تکراری دست
• گرفتن محکم اشیا
• بلند کردن مکرر وسایل
• حرکات چرخشی مچ و ساعد
• افزایش ناگهانی فعالیت
• ورزش‌های راکتی
• کارهای دستی مداوم

با این حال، داشتن این عوامل به معنی ابتلای قطعی نیست.

تفاوت تنیس البو و گلف البو

ویژگی	تنیس البو	گلف البو
محل درد	قسمت خارجی آرنج	قسمت داخلی آرنج
نام پزشکی	Lateral Epicondylitis	Medial Epicondylitis
تاندون‌های درگیر	بیشتر تاندون‌های قسمت خارجی ساعد	تاندون‌های قسمت داخلی ساعد
حرکات تحریک‌کننده	گرفتن، بلند کردن و چرخاندن	گرفتن و حرکات مکرر مچ و ساعد
ارتباط با ورزش	تنیس و ورزش‌های راکتی	گلف و برخی فعالیت‌های مشابه

تشخیص دقیق اهمیت دارد، زیرا درد آرنج می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و صرفاً بر اساس محل درد نمی‌توان تشخیص قطعی داد.

تشخیص

تشخیص تنیس البو معمولاً با شرح حال و معاینه فیزیکی انجام می‌شود. پزشک محل درد، قدرت دست، دامنه حرکت و واکنش درد به بعضی حرکات مچ و ساعد را بررسی می‌کند.

در موارد معمول، تصویربرداری اولیه همیشه ضروری نیست. اگر تشخیص مشخص نباشد یا پزشک به مشکل دیگری مانند آسیب تاندون یا بیماری دیگری شک داشته باشد، ممکن است تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا سونوگرافی درخواست شود.

تشخیص افتراقی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درد قسمت خارجی آرنج ممکن است در برخی شرایط دیگر نیز دیده شود، از جمله مشکلات گردن، آسیب‌های شانه یا مچ و برخی مشکلات عصبی.

درمان تنیس البو

درمان این عارضه معمولاً ابتدا غیرجراحی است. هدف درمان، کاهش تحریک تاندون، کنترل درد و بازگرداندن تدریجی قدرت و عملکرد دست است.

گزینه‌های درمانی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

1. اصلاح فعالیت‌های تحریک‌کننده
2. ادامه حرکت طبیعی دست در حد تحمل
3. تمرین‌های کششی و تقویتی
4. فیزیوتراپی
5. استفاده کوتاه‌مدت از وسایل حمایتی در صورت توصیه متخصص
6. دارو یا ژل ضدالتهاب در صورت مناسب بودن
7. درمان‌های تخصصی برای موارد ماندگار

منابع NHS تأکید می‌کنند که تمرین‌های کششی و تقویتی مچ و ساعد می‌توانند بخشی از درمان باشند.

درمان خانگی تنیس البو

در مراحل اولیه می‌توان برخی اقدامات ساده را برای کنترل علائم امتحان کرد.

کاهش فعالیت‌های تحریک‌کننده

لازم نیست دست را برای مدت طولانی کاملاً بی‌حرکت کنید. بهتر است فعالیت‌هایی که درد را تشدید می‌کنند کاهش یا اصلاح شوند و در حد تحمل، حرکت طبیعی دست حفظ شود.

برای مثال، اگر گرفتن محکم ابزار باعث درد می‌شود، می‌توان نحوه گرفتن ابزار، مدت فعالیت و تعداد دفعات انجام آن را اصلاح کرد.

کمپرس سرد یا گرم

استفاده از کمپرس سرد یا گرم ممکن است برای کاهش درد برخی افراد مفید باشد. NHS استفاده از کمپرس سرد یا بسته یخ پیچیده‌شده در حوله را برای مدت کوتاه توصیه می‌کند.

یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید.

داروهای مسکن

داروهایی مانند استامینوفن یا برخی داروهای ضدالتهاب ممکن است برای کنترل درد استفاده شوند، اما مناسب بودن آن‌ها به شرایط پزشکی فرد بستگی دارد. NHS نیز توصیه می‌کند درباره انتخاب دارو با پزشک یا داروساز مشورت شود.

اگر بیماری زمینه‌ای دارید، داروهای دیگری مصرف می‌کنید یا درباره مصرف داروی ضدالتهاب مطمئن نیستید، قبل از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

تمرین‌های تنیس البو

 

تمرین یکی از بخش‌های مهم توانبخشی تنیس البو است. هدف تمرین‌ها معمولاً افزایش انعطاف‌پذیری، قدرت و تحمل تاندون در برابر فعالیت است. برنامه تمرینی باید به‌تدریج پیشرفت کند و بهتر است با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست تنظیم شود.

کشش عضلات ساعد

یک روش معمول توانبخشی، کشش ملایم عضلات ساعد است. بازو را در وضعیت مناسب قرار داده و مچ را به‌آرامی در جهت مخالف حرکت طبیعی عضلات بکشید.

کشش نباید باعث درد شدید شود.

تمرین تقویت مچ

پس از کاهش درد اولیه، فیزیوتراپیست ممکن است تمرین‌های تقویتی مچ و ساعد را پیشنهاد کند. این تمرین‌ها معمولاً با مقاومت کم شروع می‌شوند و به‌تدریج افزایش پیدا می‌کنند.

تمرین‌های تقویتی اختصاصی باید متناسب با وضعیت فرد باشند؛ بنابراین انجام برنامه سنگین و خودسرانه، به‌خصوص در مرحله درد شدید، توصیه نمی‌شود.

برنامه‌های توانبخشی ارتوپدی نیز بر کشش و تقویت عضلات مرتبط با تاندون آسیب‌دیده تأکید دارند.

آیا آرنج‌بند برای تنیس البو مفید است؟

آرنج‌بند یا forearm strap و بعضی بریس‌های مچ و آرنج ممکن است برای کنترل علائم برخی افراد مفید باشند. NHS استفاده از بند ساعد یا بریس مچ/آرنج را به‌عنوان یکی از گزینه‌های کمک‌کننده معرفی می‌کند.

با این حال، آرنج‌بند درمان قطعی نیست و استفاده صحیح از آن اهمیت دارد. نوع وسیله، محل قرارگیری و مدت استفاده بهتر است با توجه به شرایط فرد تعیین شود.

تزریق کورتیکواستروئید

گاهی در درمان تنیس البو از تزریق کورتیکواستروئید استفاده می‌شود. این تزریق ممکن است در کوتاه‌مدت درد را کاهش دهد، اما شواهد و راهنماهای بالینی درباره اثر طولانی‌مدت آن احتیاط بیشتری نشان می‌دهند. برخی منابع NHS گزارش می‌کنند که بهبود حاصل از تزریق استروئید می‌تواند کوتاه‌مدت باشد و عود علائم در ادامه رخ دهد.

به همین دلیل، تزریق نباید به‌عنوان راه‌حل قطعی برای همه افراد در نظر گرفته شود.

اگر پزشک تزریق را پیشنهاد کند، باید عواملی مانند شدت درد، مدت بیماری، درمان‌های قبلی و شرایط عمومی فرد در تصمیم‌گیری در نظر گرفته شوند.

آیا تنیس البو به جراحی نیاز دارد؟

در بیشتر موارد، جراحی اولین گزینه درمانی نیست.

بسیاری از افراد با اصلاح فعالیت‌ها، تمرین و توانبخشی بهبود پیدا می‌کنند. منابع NHS نیز اشاره می‌کنند که تنیس البو اغلب با گذشت زمان و درمان‌های غیرجراحی بهتر می‌شود.

اگر علائم برای مدت طولانی ادامه داشته باشند و با وجود درمان مناسب غیرجراحی همچنان درد و محدودیت عملکرد وجود داشته باشد، ممکن است ارزیابی برای جراحی مطرح شود. NHS امکان جراحی را در مواردی که تنیس البو پس از حدود ۶ تا ۱۲ ماه همچنان باقی مانده است مطرح می‌کند.

تصمیم برای جراحی باید پس از تأیید تشخیص و بررسی گزینه‌های غیرجراحی گرفته شود.

تنیس البو چقدر طول می‌کشد؟

مدت بهبود در افراد مختلف متفاوت است. تنیس البو می‌تواند طی چند هفته یا چند ماه بهتر شود، اما در بعضی افراد علائم طولانی‌تر باقی می‌مانند. NHS اشاره می‌کند که این مشکل گاهی بیش از یک سال ادامه پیدا می‌کند.

در منابع مختلف NHS نیز گزارش شده است که بخش بزرگی از افراد طی ۶ تا ۱۲ ماه بهبود قابل توجه پیدا می‌کنند.

بنابراین انتظار بهبود فوری همیشه واقع‌بینانه نیست. توانبخشی تدریجی و اصلاح فعالیت‌هایی که فشار زیادی به تاندون وارد می‌کنند، اهمیت دارد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر درد آرنج بعد از استراحت نسبی و مراقبت‌های اولیه همچنان ادامه دارد، مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست می‌تواند مفید باشد. NHS توصیه می‌کند اگر درد آرنج پس از حداقل دو هفته استراحت و مراقبت‌های اولیه ادامه داشت، ارزیابی پزشکی انجام شود.

مراجعه زودتر اهمیت بیشتری دارد اگر:

• درد شدید باشد.
• بعد از ضربه یا سقوط ایجاد شده باشد.
• آرنج متورم یا قرمز باشد.
• تب یا احساس ناخوشی وجود داشته باشد.
• حرکت آرنج به‌شدت محدود شده باشد.
• بی‌حسی یا گزگز دست و انگشتان وجود داشته باشد.
• قدرت دست به شکل قابل توجهی کاهش یافته باشد.
• علائم با وجود درمان و تمرین بهتر نشوند.

در صورت آسیب شدید، تغییر شکل دست یا ناتوانی قابل توجه در حرکت، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.

سؤالات متداول

۱. تنیس البو چیست؟

تنیس البو مشکلی دردناک در قسمت خارجی آرنج است که معمولاً به تاندون‌های عضلات ساعد مربوط می‌شود. این بیماری فقط مخصوص بازیکنان تنیس نیست و حرکات تکراری دست نیز می‌توانند باعث آن شوند.

۲. مهم‌ترین علامت تنیس البو چیست؟

مهم‌ترین علامت، درد و حساسیت در قسمت خارجی آرنج است که ممکن است به سمت ساعد منتشر شود. گرفتن، بلند کردن و چرخاندن مچ معمولاً درد را بیشتر می‌کند.

۳. آیا تنیس البو خودبه‌خود خوب می‌شود؟

در بسیاری از افراد، علائم با گذشت زمان، اصلاح فعالیت‌ها و توانبخشی بهتر می‌شوند؛ اما مدت بهبود ممکن است از چند هفته تا چند ماه یا بیشتر طول بکشد.

۴. آیا تنیس البو با ورزش درمان می‌شود؟

تمرین‌های کششی و تقویتی بخشی مهم از توانبخشی تنیس البو هستند. برنامه تمرینی باید به‌تدریج و متناسب با وضعیت فرد انجام شود.

۵. آیا تزریق کورتون برای تنیس البو خوب است؟

تزریق کورتیکواستروئید ممکن است در کوتاه‌مدت درد را کاهش دهد، اما اثر طولانی‌مدت آن محدودتر است و در برخی منابع، احتمال بازگشت علائم پس از تزریق مطرح شده است. تصمیم درباره تزریق باید توسط پزشک گرفته شود.

۶. آیا تنیس البو نیاز به جراحی دارد؟

معمولاً خیر. جراحی بیشتر برای موارد طولانی‌مدتی مطرح می‌شود که با درمان‌های غیرجراحی مناسب بهبود پیدا نکرده‌اند.

۷. آیا آرنج‌بند برای تنیس البو مفید است؟

بعضی افراد ممکن است با استفاده از بند ساعد یا بریس مناسب، کاهش علائم را تجربه کنند. با این حال، آرنج‌بند جایگزین توانبخشی و اصلاح فعالیت‌ها نیست.

۸. آیا کار با کامپیوتر باعث تنیس البو می‌شود؟

برخی فعالیت‌های تکراری مربوط به کامپیوتر، مانند استفاده مداوم از ماوس یا حرکات تکراری دست، می‌توانند علائم آرنج را تحریک کنند. با این حال، درد آرنج همیشه به معنی تنیس البو نیست و باید علت آن بررسی شود.

۹. تفاوت تنیس البو با گلف البو چیست؟

تنیس البو معمولاً باعث درد قسمت خارجی آرنج می‌شود، در حالی که گلف البو بیشتر با درد قسمت داخلی آرنج ارتباط دارد.

۱۰. آیا تنیس البو خطرناک است؟

در اغلب موارد تنیس البو یک مشکل جدی و خطرناک نیست و با درمان محافظه‌کارانه بهبود پیدا می‌کند. با این حال، درد مداوم، آسیب شدید، بی‌حسی، تورم یا محدودیت شدید حرکت نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

جمع بندی

تنیس البو یکی از علل شایع درد قسمت خارجی آرنج است و معمولاً با فشار تکراری روی تاندون‌های ساعد ارتباط دارد. برخلاف نام آن، فقط بازیکنان تنیس به این مشکل مبتلا نمی‌شوند؛ فعالیت‌های دستی، گرفتن محکم اشیا، کار با ابزار و برخی حرکات تکراری نیز می‌توانند علائم را ایجاد یا تشدید کنند.

درد هنگام گرفتن، بلند کردن یا چرخاندن مچ از علائم مهم این بیماری است. درمان معمولاً از روش‌های غیرجراحی مانند اصلاح فعالیت، تمرین‌های کششی و تقویتی و فیزیوتراپی شروع می‌شود. بسیاری از افراد با گذشت زمان و توانبخشی مناسب بهبود پیدا می‌کنند.

تزریق کورتون ممکن است در کوتاه‌مدت درد را کاهش دهد، اما اثر طولانی‌مدت آن باید در نظر گرفته شود. جراحی نیز معمولاً برای موارد طولانی‌مدت و مقاوم به درمان‌های غیرجراحی مطرح می‌شود.

جهت دریافت مشاوره با دکتر ربانی نیا و رزرو نوبت کلیک کنید.

منابع

• NHS — Tennis Elbow
• AAOS — Therapeutic Exercise Program for Epicondylitis
• NHS — Lateral Elbow Pain / Tennis Elbow
• NHS — Tennis Elbow Patient Information
• NHS — Elbow and Arm Pain
• NHS — Tennis Elbow Clinical Information