انگشت ماشه ای؛ علائم، علت، درمان و روش‌های پیشگیری

 

 

 

فهرست مطالب

• انگشت ماشه ای چیست؟
• علائم انگشت ماشه ای چیست؟
• چرا انگشت ماشه ای ایجاد می‌شود؟
• چه کسانی بیشتر در معرض آن هستند؟
• تشخیص انگشت ماشه ای چگونه انجام می‌شود؟
• درمان انگشت ماشه ای
• آیا انگشت ماشه ای بدون جراحی خوب می‌شود؟
• تزریق کورتون برای انگشت ماشه ای
• جراحی انگشت ماشه ای
• مراقبت‌های خانگی
• تمرین برای انگشت ماشه ای
• چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
• سؤالات متداول

 

انگشت ماشه ای چیست؟

انگشت ماشه ای یا Trigger Finger یک مشکل مربوط به حرکت تاندون انگشت است که در آن تاندون نمی‌تواند به‌راحتی داخل غلاف خود حرکت کند. در نتیجه، فرد ممکن است هنگام خم و راست کردن انگشت احساس گیرکردن، تق‌تق، درد یا قفل شدن انگشت در حالت خمیده داشته باشد. نام پزشکی این وضعیت «تنوسینوویت تنگ‌کننده» یا stenosing tenosynovitis است.

این مشکل می‌تواند هر انگشتی، از جمله شست را درگیر کند. با این حال، انگشت حلقه و شست از انگشتانی هستند که بیشتر درگیر می‌شوند. شدت علائم نیز می‌تواند از یک کلیک خفیف تا قفل شدن انگشت متغیر باشد.

در بسیاری از افراد، تشخیص بر اساس معاینه دست انجام می‌شود و پزشک با بررسی حرکت انگشت، درد، حساسیت و گیرکردن آن می‌تواند به تشخیص برسد.

 

 

 

علائم انگشت ماشه ای چیست؟

علائم ممکن است به‌تدریج شروع شوند و با گذشت زمان واضح‌تر شوند. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:

• درد در پایه انگشت یا کف دست
• خشکی انگشت، به‌خصوص هنگام صبح
• احساس تق‌تق یا کلیک هنگام حرکت دادن انگشت
• گیر کردن انگشت در هنگام خم و راست شدن
• قفل شدن انگشت در وضعیت خمیده
• نیاز به استفاده از دست دیگر برای صاف کردن انگشت
• حساسیت یا وجود برجستگی در قسمت پایه انگشت
• درد هنگام گرفتن اشیا یا انجام حرکات تکراری با دست

علائم انگشت ماشه ای معمولاً در ساعات ابتدایی روز بیشتر احساس می‌شوند و ممکن است با حرکت دادن دست تغییر کنند.

گاهی فرد ابتدا فقط صدای کلیک یا احساس گیرکردن را متوجه می‌شود و بعداً قفل شدن انگشت نیز به علائم اضافه می‌شود. در موارد شدید، انگشت ممکن است در وضعیت خمیده باقی بماند.

چرا انگشت ماشه ای ایجاد می‌شود؟

برای حرکت طبیعی انگشت، تاندون باید درون غلاف خود به‌صورت روان حرکت کند. وقتی غلاف تاندون متورم یا ضخیم شود، فضای حرکت تاندون کاهش پیدا می‌کند. در برخی موارد نیز یک برجستگی کوچک روی تاندون شکل می‌گیرد که عبور آن از قسمت تنگ‌شده را دشوارتر می‌کند.

در بسیاری از افراد علت دقیق شروع این التهاب یا ضخیم‌شدن مشخص نیست. با این حال، استفاده مکرر از دست و فعالیت‌هایی که نیازمند گرفتن محکم و تکراری هستند، می‌توانند با افزایش خطر این مشکل ارتباط داشته باشند.

بنابراین نمی‌توان گفت هر فردی که زیاد با دست کار می‌کند حتماً دچار انگشت ماشه ای می‌شود؛ اما کاهش فعالیت‌هایی که علائم را تشدید می‌کنند می‌تواند بخشی از مراقبت اولیه باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض آن هستند؟

برخی شرایط با افزایش احتمال انگشت ماشه ای ارتباط دارند. از جمله:

• سن بالاتر
• دیابت
• آرتریت روماتوئید
• فعالیت‌های تکراری دست
• گرفتن طولانی‌مدت و محکم اشیا
• برخی بیماری‌های زمینه‌ای مانند اختلالات تیروئید

منابع پزشکی همچنین گزارش می‌کنند که این بیماری در زنان بیشتر دیده می‌شود و در سنین بالاتر شایع‌تر است.

داشتن یکی از این عوامل به معنی ابتلای قطعی نیست. همچنین ممکن است فرد بدون داشتن عامل خطر مشخصی دچار انگشت ماشه ای شود.

تشخیص انگشت ماشه ای چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص معمولاً با معاینه بالینی انجام می‌شود. پزشک ممکن است از فرد بخواهد دست خود را باز و بسته کند یا انگشت آسیب‌دیده را خم و راست کند تا وجود درد، گیرکردن یا محدودیت حرکت بررسی شود.

در بسیاری از موارد، برای تشخیص به آزمایش تصویربرداری خاصی نیاز نیست. با این حال، اگر علائم غیرمعمول باشند یا پزشک به مشکل دیگری شک داشته باشد، ممکن است بررسی‌های بیشتری انجام شود.

تشخیص صحیح اهمیت دارد، زیرا درد و خشکی انگشت همیشه ناشی از انگشت ماشه ای نیست. مشکلاتی مانند آرتروز، آسیب تاندون، صدمات دست یا سایر اختلالات اسکلتی‌عضلانی نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

درمان انگشت ماشه ای

انتخاب درمان به شدت علائم، مدت بیماری، میزان محدودیت حرکت و شرایط فرد بستگی دارد. گزینه‌های درمانی می‌توانند شامل کاهش فعالیت، آتل، داروهای ضدالتهاب برای کنترل درد، تزریق کورتیکواستروئید و در برخی موارد جراحی باشند.

آیا انگشت ماشه ای بدون جراحی خوب می‌شود؟

بله، در برخی افراد علائم می‌توانند بدون جراحی بهبود پیدا کنند. NHS نیز اشاره می‌کند که این مشکل گاهی بدون درمان خاص برطرف می‌شود. با این حال، همه موارد به‌طور خودبه‌خودی برطرف نمی‌شوند و روند بهبود ممکن است طولانی باشد.

در مراحل خفیف، پزشک ممکن است ابتدا روش‌های محافظه‌کارانه را پیشنهاد کند. این روش‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

1. کاهش فعالیت‌هایی که درد و گیرکردن را تشدید می‌کنند.
2. استراحت نسبی دست.
3. استفاده از آتل در صورت توصیه متخصص.
4. انجام حرکات کششی ملایم برای حفظ دامنه حرکت.
5. کنترل درد با داروی مناسب در صورت نداشتن منع مصرف.

استراحت به معنای بی‌حرکت کردن کامل دست برای مدت طولانی نیست. هدف، کاهش حرکات تحریک‌کننده و دادن فرصت به بافت برای بهبود است.

آتل برای انگشت ماشه ای

آتل می‌تواند حرکت انگشت را محدود کرده و به استراحت تاندون کمک کند. پزشک یا متخصص دست می‌تواند درباره نوع و مدت استفاده از آتل تصمیم بگیرد.

استفاده نادرست یا طولانی‌مدت از هر وسیله بی‌حرکت‌کننده بدون نظر متخصص مناسب نیست؛ به‌خصوص اگر باعث افزایش خشکی یا ناراحتی شود.

دارو برای انگشت ماشه ای

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا NSAIDها، مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن، ممکن است برای کاهش درد و التهاب استفاده شوند. با این حال، این داروها برای همه افراد مناسب نیستند و می‌توانند در بعضی شرایط پزشکی یا همراه برخی داروها مشکل‌ساز شوند.

بنابراین اگر بیماری زمینه‌ای دارید، داروی دیگری مصرف می‌کنید، سابقه مشکلات معده یا کلیه دارید یا درباره مصرف این داروها مطمئن نیستید، بهتر است قبل از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

تزریق کورتون برای انگشت ماشه ای

اگر درمان‌های اولیه کافی نباشند، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید را پیشنهاد کند. هدف از تزریق، کاهش التهاب و تورم اطراف غلاف تاندون و کمک به حرکت روان‌تر تاندون است.

تزریق می‌تواند برای برخی افراد مؤثر باشد، اما میزان پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد ممکن است به بیش از یک تزریق نیاز داشته باشند. تصمیم درباره تزریق باید پس از ارزیابی پزشک گرفته شود.

افراد مبتلا به دیابت نیز باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند، زیرا تزریق کورتیکواستروئید می‌تواند بر کنترل قند خون اثر بگذارد و انتخاب درمان باید با توجه به شرایط فرد انجام شود.

جراحی انگشت ماشه ای

اگر علائم شدید باشند یا درمان‌های غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند، ممکن است جراحی مطرح شود. در جراحی انگشت ماشه ای، قسمت تنگ‌شده غلاف تاندون باز می‌شود تا تاندون بتواند آزادانه‌تر حرکت کند.

جراحی معمولاً برای همه بیماران لازم نیست. تصمیم‌گیری درباره آن به عواملی مانند شدت قفل شدن، مدت علائم، میزان تأثیر بیماری بر فعالیت‌های روزمره و پاسخ به درمان‌های قبلی بستگی دارد.

در برخی مراکز، روش‌های دیگری مانند آزادسازی با سوزن نیز برای بعضی بیماران مورد استفاده قرار می‌گیرند. انتخاب روش مناسب به تشخیص پزشک، شرایط انگشت و امکانات مرکز درمانی بستگی دارد.

مراقبت‌های خانگی برای انگشت ماشه ای

اگر علائم خفیف هستند، چند اقدام ساده ممکن است به کاهش فشار روی تاندون کمک کند:

• فعالیت‌هایی را که باعث گیرکردن یا درد می‌شوند کاهش دهید.
• از گرفتن طولانی‌مدت و محکم اشیا خودداری کنید.
• در صورت توصیه متخصص از آتل استفاده کنید.
• حرکات ملایم انگشت را برای حفظ دامنه حرکت انجام دهید.
• در صورت تجویز یا تأیید پزشک، از داروی مناسب برای کنترل درد استفاده کنید.
• اگر شغل شما شامل حرکات تکراری دست است، درباره اصلاح شیوه انجام کار با متخصص مشورت کنید.

Mayo Clinic نیز کاهش فعالیت‌های تکراری مانند گرفتن مداوم اشیا یا استفاده طولانی از ابزارهای لرزشی را در دوره تشدید علائم توصیه می‌کند.

تمرین برای انگشت ماشه ای

تمرین‌های ملایم می‌توانند به حفظ حرکت انگشت کمک کنند، اما تمرین نباید باعث درد شدید یا تشدید واضح قفل‌شدن شود. برنامه تمرینی مناسب برای هر فرد به شدت بیماری و وضعیت تاندون بستگی دارد.

برخی بیماران ممکن است از تمرین‌های کششی ملایم تحت نظر فیزیوتراپیست یا متخصص دست بهره ببرند. Mayo Clinic نیز کشش‌های ملایم را به‌عنوان یکی از گزینه‌های محافظه‌کارانه برای حفظ حرکت انگشت معرفی می‌کند.

اگر انگشت کاملاً قفل شده، درد قابل توجهی دارید یا با حرکت دادن آن علائم تشدید می‌شود، بهتر است قبل از شروع تمرین‌های جدید ارزیابی پزشکی انجام شود.

آیا انگشت ماشه ای خطرناک است؟

انگشت ماشه ای معمولاً یک مشکل اسکلتی‌عضلانی قابل درمان است، اما در صورت تداوم علائم می‌تواند فعالیت‌های روزمره را دشوار کند. برای مثال، تایپ کردن، بستن دکمه لباس، گرفتن ابزار، چرخاندن کلید یا گرفتن فرمان ممکن است دشوار شود.

مشکل اصلی معمولاً خود درد یا قفل‌شدن انگشت است، اما مهم است که هر درد یا خشکی دست را خودسرانه انگشت ماشه ای در نظر نگیریم. اگر علائم بعد از آسیب ایجاد شده‌اند یا با تورم شدید، تغییر شکل یا ناتوانی قابل توجه در حرکت همراه هستند، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر فکر می‌کنید دچار انگشت ماشه ای شده‌اید و علائم برطرف نمی‌شوند، یا بیماری فعالیت‌های معمول روزانه شما را مختل کرده است، بهتر است برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید. NHS نیز در صورت ادامه علائم یا ایجاد اختلال در فعالیت‌های روزمره، مراجعه به پزشک را توصیه می‌کند.

مراجعه پزشکی به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که:

• انگشت مرتباً قفل می‌شود.
• درد رو به افزایش است.
• صاف کردن انگشت دشوار شده است.
• علائم مانع کار یا فعالیت روزمره شده‌اند.
• چند انگشت به‌طور هم‌زمان درگیر شده‌اند.
• بیماری زمینه‌ای مانند دیابت یا آرتریت روماتوئید دارید.
• علائم پس از یک آسیب مشخص ایجاد شده‌اند.

نکته مهم پزشکی

این مقاله برای آموزش عمومی است و جایگزین معاینه پزشک نیست. تشخیص قطعی علت درد، خشکی یا قفل شدن انگشت باید بر اساس شرح حال و معاینه انجام شود. انتخاب دارو، تزریق یا جراحی نیز باید با توجه به شرایط فردی انجام شود.

جهت دریافت مشاوره رایگان با دکتر ربانی نیا  و رزرو نوبت کلیک کنید.

سؤالات متداول درباره انگشت ماشه ای

۱. انگشت ماشه ای چیست؟

انگشت ماشه ای وضعیتی است که در آن تاندون انگشت به‌دلیل التهاب یا تنگ‌شدن مسیر حرکت خود نمی‌تواند به‌صورت روان حرکت کند. این وضعیت می‌تواند باعث کلیک، درد، گیرکردن و قفل شدن انگشت شود.

۲. آیا انگشت ماشه ای خودبه‌خود خوب می‌شود؟

در برخی افراد بله. موارد خفیف ممکن است بدون جراحی یا درمان تهاجمی بهتر شوند، اما این اتفاق برای همه رخ نمی‌دهد و روند بهبود می‌تواند طولانی باشد.

۳. آیا برای انگشت ماشه ای حتماً باید جراحی کرد؟

خیر. درمان می‌تواند از کاهش فعالیت و آتل تا تزریق کورتیکواستروئید و در موارد مقاوم، جراحی متفاوت باشد. انتخاب درمان به شدت و مدت علائم و پاسخ به درمان‌های قبلی بستگی دارد.

۴. آیا تزریق کورتون انگشت ماشه ای را درمان می‌کند؟

تزریق کورتیکواستروئید می‌تواند التهاب و تورم اطراف تاندون را کاهش دهد و در برخی افراد باعث بهبود علائم شود. با این حال، میزان پاسخ افراد متفاوت است و گاهی ممکن است درمان دیگری لازم باشد.

۵. آیا انگشت ماشه ای با ورزش درمان می‌شود؟

حرکات کششی ملایم می‌توانند به حفظ حرکت انگشت کمک کنند، اما ورزش به‌تنهایی برای همه بیماران کافی نیست. در صورت وجود قفل‌شدن یا درد قابل توجه، برنامه تمرینی بهتر است پس از ارزیابی متخصص تعیین شود.

۶. علت انگشت ماشه ای چیست؟

در بسیاری از موارد علت دقیق مشخص نیست. تورم و ضخیم‌شدن غلاف تاندون یا ایجاد برجستگی روی تاندون می‌تواند حرکت آن را دشوار کند. فعالیت‌های تکراری دست و برخی بیماری‌ها مانند دیابت و آرتریت روماتوئید نیز با افزایش خطر این بیماری ارتباط دارند.

۷. آیا انگشت ماشه ای با شست هم ایجاد می‌شود؟

بله. انگشت ماشه ای می‌تواند شست را نیز درگیر کند و باعث درد، کلیک یا گیرکردن شست هنگام حرکت شود.

۸. آیا انگشت ماشه ای همان آرتروز انگشت است؟

خیر. این دو بیماری یکسان نیستند. انگشت ماشه ای عمدتاً به مشکل حرکت تاندون در غلاف آن مربوط است، در حالی که آرتروز یک بیماری مفصلی است. هر دو می‌توانند باعث درد و خشکی شوند، بنابراین تشخیص صحیح اهمیت دارد.

نتیجه‌گیری

انگشت ماشه ای یکی از مشکلات شایع تاندون‌های دست است که می‌تواند باعث درد، خشکی، صدای کلیک، گیرکردن یا قفل شدن انگشت شود. علت دقیق آن در بسیاری از افراد مشخص نیست، اما عواملی مانند سن بالاتر، دیابت، آرتریت روماتوئید و فعالیت‌های تکراری دست با افزایش خطر آن ارتباط دارند.

درمان به شدت علائم بستگی دارد و ممکن است از کاهش فعالیت‌های تحریک‌کننده و آتل تا تزریق کورتیکواستروئید یا در موارد مقاوم، جراحی متغیر باشد. از آنجا که مشکلات دیگری نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند، در صورت تداوم درد، قفل‌شدن یا اختلال در فعالیت‌های روزانه، ارزیابی پزشک یا متخصص دست اهمیت دارد.

 

Sources

• Mayo Clinic — علائم و علل انگشت ماشه ای
• Mayo Clinic — تشخیص و درمان انگشت ماشه ای
• NHS — Trigger finger
• Mayo Clinic Orthopedics — Trigger Finger
• NHS — درد کف دست و علل احتمالی